The conceptual crisis of law as the fundamental foundation of social problems in the legal-judicial system of contemporary Iran

Document Type : Research Paper

Author

Assistant Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law and Political Sciences, Shiraz University

10.22059/ijsp.2025.398804.671330

Abstract

The concept of law in contemporary Iran is based on a fundamental challenge that indicates a kind of conceptual divergence; because the concept of law in modern perception is based on a humanistic and secular approach and has an autonomous nature. The source of law is pure practical reason, which, according to Kant, is independent of everything other than reason itself, and for this reason it is also completely independent of religious and revelation sources, and its dependence on Sharia distorts its autonomous identity. On the other hand, religious rules are completely dependent on revelation sources and their source is divine will, and their independence from religious sources calls their divine identity into question. This conceptual divergence makes the combination of two modern and Islamic normative systems in one society logically impossible, and therefore can be expressed as the root of social problems in the legal-judicial system of contemporary Iran; a challenge that provides the basis for numerous and diverse social problems and harms due to the incompatibility of the two divergent normative systems; Issues such as duality in social values and lifestyle, disintegration in the educational and judicial systems, lack of coherence and efficiency in the criminal justice system, and the identity crisis of Iranian society are among the most important issues that are rooted in the conceptual challenge of the law, and solving these issues depends on a deep re-reading and radical solution to this conceptual challenge.

Keywords


  • آبادیان، حسین(1392)، بحران آگاهی و تکوین روشنفکری در‌‌ ایران، انتشارات کویر، چاپ دوم
  • آبادیان، حسین(1392)، مفاهیم قدیم و اندیشۀ جدید (درآمدی نظری بر مشروطۀ ‌‌ایران)، انتشارات کویر، چاپ دوم
  • آخوند خراسانی، محمد کاظم(1327ق)، نامه به محمدعلی شاه قاجار، در:کرمانی، ناظم الاسلام(1396) تاریخ بیداری ‌‌ایرانیان، انتشارات امیرکبیر، چاپ یازدهم
  • آدمیت، فریدون(1387)، ایدئولوژی نهضت مشروطیت ایران، انتشارات گستره، چاپ اول
  • آرون، ریمون(1386)، مراحل اساسی سیر اندیشه در جامعه شناسی، ترجمه باقر پرهام، انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ هشتم
  • آنسل، مارک(1375)، دفاع اجتماعی، ترجمۀ علی حسین نجفی و محمد آشوری، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ سوم
  • ارسطو، (1398)، اخلاق نیکوماخوس، ترجمه محمدحسن لطفی، انتشارات طرح نو، چاپ چهارم
  • ارسطو، (1349)، سیاست، ترجمه حمید عنایت، انتشارات شرکت سهامی، چاپ دوم
  • اشتراوس، لئو، (1393)، حقوق طبیعی و تاریخ، ترجمه باقر پرهام، انتشارات آگاه، چاپ سوم
  • ایمان، محمدتقی(1389)، مبانی پارادایمی روش های تحقیق کمی و کیفی در علوم انسانی، انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، چاپ اول
  • باومن، زیگموند(1380)، مدرنیته، در مجموعه مقالات مدرنیته و مدرنیسم، ترجمه و تدوین حسینعلی نوذری، انتشارات نقش جهان، چاپ دوم
  • بریستو، ویلیام(1393)، روشنگری، ترجمۀ مرتضی عابدینی فرد، انتشارات ققنوس، چاپ اول
  • پارسانیا، حمید(1397)، آخوند خراسانی و حکومت اسلامی(مناظره اکبر ثبوت و حمید پارسانیا)، تنظیم محسن آزموده، انتشارات پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، چاپ اول
  • پارسانیا، حمید(1395)، اخلاق و عرفان، انتشارات کتاب فردا، چاپ اول
  • پارسانیا، حمید(1393)، انواع و ادوار روشنفکری با نگاه به روشنفکری حوزوی، انتشارات کتاب فردا، چاپ دوم
  • پارسانیا، حمید(1386)، هفت موج اصلاحات، انتشارات بوستان کتاب قم، چاپ اول
  • تبیت، مارک(1384)، فلسفه حقوق، ترجمه حسن رضایی خاوری، انتشارات دانشگاه علوم اسلامی رضوی، چاپ اول
  • حائری، عبدالهادی(1360)، تشیع و مشروطیت و نقش ‌‌ایرانیان مقیم عراق، انتشارات امیرکبیر، چاپ اول
  • دفلم، متیو(1398)، جامعه شناسی حقوق، ترجمۀ سینا باستانی، انتشارات پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، چاپ اول
  • راسخ،محمد(1381)، حق و مصلحت(مقالاتی در فلسفه حقوق، فلسفه حق و فلسفه ارزش)، انتشارات طرح نو، چاپ اول
  • روسو، ژان ژاک(1395)، قرارداد اجتماعی، ترجمه‌ی مرتضی کلانتریان، انتشارات آگه، چاپ هشتم
  • شایگان، داریوش(1378)، آسیا در برابر غرب، انتشارات امیرکبیر، چاپ سوم
  • صادقی، محمدهادی(1371)، گرایش سیاست کیفری اسلام، رساله دکتری دانشگاه تربیت مدرس
  • ضیایی‌فر، سعید(1392)، فلسفه‌ی علم فقه، انتشارات سمت، چاپ اول
  • طباطبایی، سیدجواد(1395)، تأملی دربارۀ ‌‌ایران، جلد دوم، بخش نخست: مبانی نظریه‌ی مشروطه خواهی، انتشارات مینوی خرد، چاپ دوم
  • فیرحی، داود (1395)، آستانۀ تجدد در «شرح تنبیه الامه و تنزیه المله»، انتشارات نی، چاپ دوم
  • فیرحی، داود(1400)، دولت مدرن و بحران قانون(چالش قانون و شریعت در ایران معاصر)، انتشارات نی، چاپ اول
  • فیرحی، داود(1394)، فقه و سیاست در‌‌ایران معاصر، جلد اول (فقه سیاسی و فقه مشروطه)، انتشارات نی، چاپ پنجم
  • فیرحی،داود (1399) ، مفهوم قانون در ایران معاصر، انتشارات نی، چاپ اول
  • کاسیرر، ارنست(1395)، فلسفه روشنگری، ترجمه یدالله موقن، انتشارات نیلوفر، چاپ چهارم
  • کوزر، لیوئیس(1385)، زندگی و اندیشه بزرگان جامعه شناسی، ترجمه محسن ثلاثی، انتشارات علمی، چاپ دوازدهم
  • کلسن، هانس(1387)، نظریۀ حقوقی ناب، ترجمۀ اسماعیل نعمت اللهی، انتشارات سمت، چاپ اول
  • مستشارالدوله، میرزایوسف خان(1393)، رساله‌ی یک کلمه، ویراسته‌ی امیر حکیمی، چاپ دیجیتال
  • موسوی اصل، سید سعید (1403)، مقایسه رویکرد میرزای نائینی و میرزایوسف خان مستشارالدوله درصورتبندی مفهومی «قانون جدید» در ایران، فصلنامه علمی پژوهش حقوق عمومی، دوره 26 ، شماره85 ، زمستان 1403،صص 263-288
  • موسوی خوئی، سیدابوالقاسم(1393)، مبانی تکمله المنهاج، جلد اول، انتشارات خرسندی، چاپ چهارم
  • نائینی، محمدحسین(1395)، تنبیه الامه و تنزیه المله( تصحیح دکتر داود فیرحی)، آستانۀ تجدد در «شرح تنبیه الامه و تنزیه المله»، انتشارات نی، چاپ دوم
  • ناظم الدوله، میرزا ملکم خان(1381)، رساله های میرزاملکم خان ناظم الدوله، انتشارات نی، چاپ اول
  • والک لیت، ساندرا(1386)، شناخت جرم شناسی، ترجمه حمیدرضا ملک محمدی، انتشارات میزان، چاپ اول
  • Aquinas, Thomas (1945), Basic Writings of St. Thomas Aquinas, Editors: Anton Charles Pegis, Vol.2, New York, Random House
  • Bendix, Reinhard(1960), Max Weber, An Intellectual Porteit, New York, Doubleday Press
  • Foucault,Michel(1997), Essential works of Foucault(1954-1984), Edited by Paul Rabinow, V1, Ethics, The New Press (New York)
  • Kant, Immanuel(2006),Groundwork of the Metaphysics of Morals,Translated and Edited By Mary Gregor. England: Cambridge University Press
  • Kant, Immanuel(1909),Critique of Practical Reason. Trans. TK Abbott, New York: Prometheus Books