بررسی مسائل اجتماعی ایران

بررسی مسائل اجتماعی ایران

تحلیل شبکه‌های مضمونی روزنامه قانون: اصلاح ایران با جامع آدمیت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
بخش جامعه شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
چکیده
«روزنامه قانونِ» میرزاملکم‌خان به‌عنوان یکی مهمترین آثار موثر در انقلاب مشروطه شناخته می‌شود؛ به نحوی که بسیاری از روشنفکران با رجوع به محتوای شناختی آن در فعالیت‌های انقلاب مشروطه مشارکت داشته‌اند. اینکه تحولات اجتماعی از دوران پیشامشروطه تا دوران پسامشروطه از دریچه کدام شناخت مضمونی رخ داده است، بررسی علمی روزنامه قانون را ضروری می‌نماید. به‌همین منظور با استفاده از روش «تحلیل شبکه های مضمونی» آتراید-استرلینگ، تمام شبکه‌های مضمونی این روزنامه کشف، توصیف و تفسیر شد. یافته‌ها نشان می‌دهد روزنامه قانون دارای 108 مضمون پایه، 19 مضمون سازمان‌دهندۀ و 4 مضمون فراگیر است. مضامین فراگیرِ «ایران: محوری‌ترین دغدغه»، «حکومت: تقدیس پادشاهی و تخریب دولت»، «قانون‌خواهی: مهمترین مطالبه» و «آدمیت: ترکیب آموزه و سیاست» هر کدام یک شبکه مضمونی را تشکیل داده است. علاوه‌براین، براساس نسخه پیشرفته روش آتراید-استرلینگ، با ترکیب و استنتاج از 4 مضمون فراگیر فوق یک مضمون ابر فراگیر «اصلاح ایران با جامع آدمیت» کشف و تفسیر شد. نتایج تحقیق نیز نشان می‌دهد، با اینکه نام روزنامه، قانون است و قانون‌خواهی مهمترین مطالبه آن است، ولی شبکه مضامین اصلی به کار گرفته شده در روزنامه حول «جامع آدمیت» شکل گرفته‌اند؛ و قانون صرفاً یکی از جنبه های مضمونی این جامع است. جامع آدمیت نیز مسیر اصلی پیشنهاد شده برای اصلاح ایران است که ترکیبی از آموزه‌های اخلاقی و رفتاری با کنش‌های سیاست‌ورزانه جهت‌دار (معطوف به بخشی از حکومت یعنی وزرا) مطابق با «اصول آدمیت» است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Analysis of thematic networks of Qanon Newspaper: Reforming Iran with "Jamee Adamiyat"

نویسنده English

Seyed Esmaiel Masoudi
Sociology Department, Shiraz University, Shiraz, Iran
چکیده English

Mirza Malik Khan's "Qanon Newspaper" is known as one of the most important works of the Constitutional Revolution. In a way, many intellectuals have referred to its cognition in the activities of the Constitutional Revolution. What social changes from the pre-constitutional period to the post-constitutional period have occurred through which thematic cognition, the study of the scientific "Qanon newspaper" should show. For this purpose, using the Atride-Stirling "Thematic Network Analysis" method, all the thematic networks of this newspaper were discovered, described and interpreted. The findings show that the "Qanon newspaper" has 108 basic themes, 19 organizing themes and 4 global themes. The global themes of "Iran: The most central concern", "Government: The sanctification of the monarchy and the destruction of the state", "Law-seeking: The importance of demand", and "Adamiyat: The combination of doctrine and politics" each formed a thematic network. In addition, combining the advanced version of the Atride-Stirling method, with and deducing from the above 4 global themes, a super-global theme "Iran's reform with the "Jamee Adamiyat"" was discovered and interpreted. The research results also show that, with this name of the newspaper, the law(Qanon) is and the constitution is its content, but the network of main themes in the newspaper is formed around the "Jamee Adamiyat". And the law is only one of the thematic aspects of this "Jamee". "Jamee Adamiyat" is also the main proposed path for reforming Iran, which is from moral and behavioral teachings with directional political actions in accordance with the "principles of Adamiyat".

کلیدواژه‌ها English

Qanon Newspaper
Jamee Adamiyat
Law-seeking
Thematic Network Analysis
super-global theme
  • استادی، کاظم (1391). ملکم خان و خطوط آدمیت، پیام بهارستان، سال دوم، شماره 15.
  • امیراحمدی، مهران (1381)، راهبران فکر مشروطه، انتشارات دُرسا.
  • ایمان، محمدتقی (1390)، مبانی پارادایمی روش های تحقیق کمی و کیفی در علوم انسانی، انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
  • آدمیت، فریدون (1340)، فکر آزادی و مقدمه نهضت مشروطیت، انتشارت سخن.
  • حائری، عبدالهادی (1364): تشیع و مشروطیت در ایران، انتشارات امیرکبیر.
  • زاهد، فیاض (1385). درخشش روزنامه قانون در میان آثار و افکار ملکم خان، نشریه یاد، شماره 82
  • طباطبایی، سید جواد (1385). تاملی درباره ایران(جلد دوم): نظریه حکومت قانون در ایران، انتشارات ستوده.
  • فوکو، میشل (1401). نظم اشیاء: دیرینه شناسی علوم انسانی، ترجمه یحیی امامی، انتشارات پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی
  • کمالی طه، منوچهر (1352)، حکومت قانون، بی نا.
  • کوزلک، راینهارت (1401)، تاریخ مفهومی، ترجمه عیسی صدیق، انتشارات فرهامه.
  • مرادخانی، فردین (1403). مفهوم آزادی در اندیشه میرزا ملکم خان، فصلنامه مطالعات تاریخ فرهنگی، شماره 60، صص 183-216.
  • مستشارالدله، یوسف‌خان (بی تا). یک کلمه، به کوشش باقر مومنی، بی نا.
  • ملکم خان، میرزا (1354)، روزنامه قانون، به کوشش هما ناطق، انتشارات امیرکبیر.
  • ناطق، هما (1354)، مقدمه روزنامه قانون، به کوشش هما ناطق، انتشارات امیرکبیر.

                                                                                                                                                                                                             

  • Kia, M. (1996). Pan‐Islamism in late nineteenth‐century Iran.Middle Eastern Studies, 32(1), 30-52.
  • Mano, A. P. (2017). An innovative approach to sex trafficking research: The methodological advancement of attride-stirling’s thematic network analysis. International Annals of Criminology, 55(1), 40-59.
  • Attride-Stirling, J. (2001). Thematic networks: an analytic tool for qualitative research. Qualitative research, 1(3), 385-405.
  • Algar, H. (2021). Mirza Malkum Khan: a biographical study in Iranian modernism. University of California Press.
  • Abrahamian, E. (2021). Iran between two revolutions, Princeton University Press