بررسی مسائل اجتماعی ایران

بررسی مسائل اجتماعی ایران

واکاوی بحران حاشیه نشینی در مدیریت کلان شهری (با تاکید بر کلان شهر تهران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه علوم اجتماعی اسلامی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 گروه علوم اقتصادی، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
چکیده
حاشیه‌نشینی از پیامدهای رشد سریع و ناهماهنگ برنامه‌های اقتصادی و افزایش دوگانگی‌های اجتماعی و اقتصادی است. ظهور و پیدایش حاشیه‌نشینی که آن را از فرزندان انقلاب صنعتی اروپا به شمار می‌آورند هم در جهان و هم در ایران از پیامدهای مهاجرت روستاییان به شهرهای بزرگ درحال‌توسعه است.
هدف از پژوهش حاضر واکاوی بحران حاشیه‌نشینی در مدیریت کلان‌شهری (با تأکید بر شهر تهران) در ابعاد مختلف و بررسی شرایط علی، زمینه‌ای و مداخله‌گر و بررسی پیامدهای به وجود آمده براثر رشد و گسترش حاشیه‌نشینی برای سیستم مدیریت این کلان‌شهر و حاشیه‌نشینان و ارائه‌ی راهکارهایی جهت حل این معضل اجتماعی می‌باشد.
دراین پژوهش به این سؤال پاسخ می‌گوییم که شرایط علی، زمینه‌ای و مداخله‌گر در پیدایش و گسترش حاشیه‌نشینی چیست و چه راهکارهایی برای کاهش اثرات سوء و برطرف کردن این پدیده مطرح است؟
ضروری به نظر می‌رسد که برای حل و رفع حاشیه نشینی تدابیری اندیشیده شود تا هم مشکلات ناشی از این پدیده به‌صورت بنیادی و ریشه-ای حل و رفع شوند و هم حاشیه‌نشینان بتوانند از زندگی و رفاه بالاتری برخوردار گردند.
در این پژوهش تلاش شده تا این پدیده‌ی اجتماعی از جنبه‌های مختلف مورد مداقه قرار گیرد و به‌صورت خاص این معضل در تهران بررسی و جهت حل این مسئله راهکارهایی کارشناسانه ارائه گردد.
در این راستا با بهره‌گیری از روش گرندد تئوری و جمع‌آوری اطلاعات از طریق مصاحبه کتبی با معاونان فرهنگی – اجتماعی مناطق 2، 4، 16، 18، 19، 20 و 21 شهرداری تهران 5 مقوله‌ی اصلی، 31 مقوله و 243 مفهوم به دست آمد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Analyzing the crisis of marginalization in metropolitan management (with emphasis on Tehran metropolis)

نویسندگان English

yahya bouzarinejad 1
zahra jannesari 1
fatemeh sadat safavi 2
1 Department of Islamic Social Sciences, Faculty of Social Sciences, University of Tehran, Tehran, iran
2 Department of Economic Sciences, Faculty of Administrative Sciences and Economics, esfahan university, esfahan, iran
چکیده English

Suburbanization is a consequence of the rapid and uncoordinated growth of economic programs and the increase in social and economic dualities.
The purpose of the present study is to analyze the crisis of suburbanization in metropolitan management (with an emphasis on the city of Tehran) in various dimensions and to examine the causal, contextual and intervening conditions and to examine the consequences created by the growth and expansion of suburbanization for the management system of this metropolis and the suburbanites and to present solutions to solve this social problem.
In this study, we answer the question: what are the causal, contextual and intervening conditions in the emergence and expansion of suburbanization and what solutions are proposed to reduce the adverse effects and eliminate this phenomenon?
It seems necessary to devise measures to solve and eliminate marginalization so that the problems caused by this phenomenon can be solved fundamentally and at the root, and the marginalized can enjoy a higher quality of life and well-being.
In this research, an attempt has been made to examine this social phenomenon from various aspects, specifically to examine this problem in Tehran, and to present expert solutions to solve this problem.
In this regard, by using the grounded theory method and collecting information through written interviews with the cultural and social deputies of districts 2, 4, 16, 18, 19, 20, and 21 of Tehran Municipality, 5 main categories, 31 categories, and 243 concepts were obtained.

کلیدواژه‌ها English

Suburbanization
Metropolitan Management
Grounded Theory
Development
Immigration
استراوس، آنسلم و کوربین، جولیت (1385). اصول روش تحقیق کیفی نظریه مبنایی، رویه‌ها و شیوه‌ها. (ترجمه بیوک محمدی). تهران، انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
انصاری، عبدالمعبود (1369). ایرانیان مهاجر در ایالات‌متحده: پژوهشی در حاشیه‌نشینی دوگانه. ترجمه ابوالقاسم سری. تهران، انتشارات آگاه.
ایران‌دوست، کیومرث (1388). سکونت‌گاه‌های غیررسمی و اسطوره حاشیه‌نشینی. جلد اول.
حافظ نیا، محمدرضا (1382). مقدمه­­ای بر روش تحقیق در علوم انسانی. تهران، سمت.
خاکی، غلامرضا (1390). روش تحقیق با رویکردی به پایان‌نامه نویسی وزارت فرهنگ و آموزش عالی. مرکز تحقیقات علمی کشور، کانون فرهنگی انتشاراتی درایت.
دانایی‌فرد، حسن (1384). تئوری پردازی با استفاده از رویکرد استقرایی: استراتژی مفهوم‌سازی تئوری بنیادی، دوماهنامه علمی- پژوهشی دانشور، (11): 57-70.
داوری اردکانی، رضا (1391 الف). اندیشه پست‌مدرن. چاپ اول، تهران، سخن.
داوری اردکانی، رضا (1391 ب). علوم انسانی و برنامه‌ریزی توسعه. چاپ دوم، تهران، فردای دیگر.
داوری اردکانی، رضا (1396). اکنون و آینده ما. چاپ اول، تهران، نقد فرهنگ.
دلاور، علی (1385). روش تحقیق در روان­شناسی و علوم تربیتی. ویراست چهارم. تهران، روان.
ربانی رسول و علیزاده محمدباقر (1392). حاشیه‌نشینی شهری. چاپ اول، اصفهان، دانشگاه اصفهان.
رضایی، مریم. اسدپور، اسماعیل. محسن زاده، فرشاد و زهرا کار، کیانوش (1401). شناسایی نیازهای آموزشی پیش از ازدواج مجدد: یک مطالعۀ گرندد تئوری. ماهنامه علوم روان‌شناختی. دوره بیست و یکم، شماره 111، 873-883.
ستوده، هدایت الله (1389). آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات). چاپ بیست و یکم. تهران، آوای نور.
کمانرودی، موسی (1377). اسکان غیررسمی در منطقه 6 شهرداری تهران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه.
هیراسکار، جی­کی (1387). درآمدی بر مبانی برنامه‌ریزی شهری. ترجمه محمد سلیمانی و احمدرضا یکانی فرد. جهاد دانشگاهی تهران
 
Agarwal, Siddharth and Bharrti. B. M  (2006), Reproductive Health in Urban Slums, The Journal of Obstetrics and Gynecology of India, Vol, 56 No ,3 May/June
Gruber, Denis, & et al (2005) “Living and Working in Slums of Mumbai”, Internet-Fassung, April, Otto-von-Guericke-Universität Magdeburg.
Jenkins, P (2001). “Regularizing Informality” Turning the Legitimate into Legal? NAERUS Workshop, Leuven.
Shaw, Clifford R., Mckay, Henry D., (2012): The social disorganization theory. Center for Spatially Integrated Social Science, Retrieved from.