تجربۀ زیستۀ اینفلوئنسرها در اینستاگرام از کنش‌گری سیاسی در اعتراضات 1401

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار ارتباطات اجتماعی دانشگاه تهران

2 کارشناس ارشد مطالعات فرهنگی و رسانه، دانشگاه تهران.

10.22059/ijsp.2026.396716.671320

چکیده

این مقاله با رویکردی کیفی، به تحلیل تجربۀ زیسته‌ اینفلوئنسرهای اینستاگرامی درجریان اعتراضات ۱۴۰۱ در ایران می‌پردازد. پژوهش حاضر بر پایۀ مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۱ اینفلوئنسر و تحلیل مردم‌نگارانه از محتوای صفحات آن‌ها تلاش می‌کند تا تنوع کنش‌ها، محدودیت‌ها، و راهبردهای ارتباطی اینفلوئنسرها را در مواجهه با یک بحران اجتماعی-سیاسی مطالعه نماید. یافته‌ها نشان می‌دهد که اینفلوئنسرها در بستری آکنده از چالش‌های امنیتی، اقتصادی و انتظارات مخاطبان، میان سکوت، همراهی و مقاومت در برابر مخاطبان صفحاتشان در حال مذاکرۀ دائم بوده‌اند. تحلیل مضامین نشان داد که تصمیم‌های اینفلوئنسرها، نه صرفاً براساس باور سیاسی، بلکه در تعامل پیچیده با هویت برند، فشار بازار و نگرانی‌های فردی اتخاذ می‌شدند. در این میان، مخاطبان نیز از طریق بازخورد، نقد و حتی تهدید، نقش فعالی در جهت‌دهی محتوای منتشرشده داشتند. در نهایت، این مقاله نشان می‌دهد که کنشگری سیاسی در بستر اینستاگرام، بیش از آن‌که به صورت جریان‌سازی مستقل رخ دهد، در قالب چانه‌زنی روزمره و تعامل با افکار عمومی شکل گرفته است.

کلیدواژه‌ها

مراجع

  • آدامز، ت. (۱۳۹۹).  قوم‌نگاری روایی و ظرفیت‌های پژوهش کیفی.
  • ببی، اِ. (۱۳۹۹). روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی. تهران: انتشارات سمت.
  • بادین‌فکر، م. ج. (۱۳۹۹). خرده‌فرهنگ‌های دیجیتالی جوانان؛ مورد مطالعه هواخواهان ایرانی گروه موسیقی اکسو. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه امام صادق (ع).
  • جلایی‌پور، ح. ر.، و حاجی‌زادگان، ا. (۱۳۹۹). شناسایی و ارزیابی الگوهای تأثیرپذیری کاربران ایرانی توییتر از نگرش‌های سیاسی اینفلوئنسرها. فصلنامه مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران.
  • رضانیا، ز. (۱۴۰۰). خوانش مادران از تصویر کودکی در پست‌های اینستاگرامی کودکان اینفلوئنسر ایرانی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران.
  • شجاعیان، ز. (۱۴۰۰)  مطالعه سبک زندگی زنان ایرانی خرده‌سلبریتی اینستاگرام. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران.
  • شمس، م. (۱۴۰۰).  برساخت هویت هواداران سلبریتی‌های سینمایی در جماعت‌های مجازی اینستاگرام. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران.
  • فلیک، اُ. (۱۳۹۷). درآمدی بر پژوهش کیفی. تهران: نشر نی.
  • کاستلز، م. (۱۳۹۱). شبکه‌های خشم و امید: جنبش‌های اجتماعی در عصر اینترنت. تهران: نشر مرکز.
  • مولایی، م. م. (۱۳۹۵). گردش فرهنگ سلبریتی در رسانه‌های اجتماعی: مطالعه فعالیت سلبریتی‌های ایرانی و هوادارانشان در اینستاگرام. فصلنامه جامعه، فرهنگ و رسانه، 21، 80-57.
  • Abidin, C. (2016). Visibility labour: Engaging with influencers' fashion brands and #OOTD advertorial campaigns on Instagram. Media International Australia, 161(1), 86–100. https://doi.org/10.1177/1329878X1616100110
  • Adams, T. (2020). Narrative ethnography in practice. Routledge.
  • Babbie, E. (2020). The Practice of Social Research. Wadsworth.
  • Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. Greenwood.
  • Carah, N., & Louw, E. (2015). Media and society: Production, content and participation. SAGE Publications.
  • Castells, M. (2012). Networks of outrage and hope. Polity Press.
  • Christensen, H., Jansson, A., & Lindell, J. (2021). Social capital in the age of influencers. New Media & Society, 23(6), 1245–1263.
  • Due, C. (2020). Thematic analysis in qualitative psychology. Routledge.
  • Duffy, B. E., & Hund, E. (2015). “Having it all” on social media: Entrepreneurial femininity and self-branding among fashion bloggers. Social Media + Society, 1(2), 1–11. https://doi.org/10.1177/2056305115604337
  • Heinz, M. (2022). Algorithmic amplification and influencer politics on Instagram. Information, Communication & Society, 25(9), 1201–1219.
  • Katcher, J., & Matthews, D. (2020). Political influencers and digital mobilization in the United States. Political Communication, 37(4), 512–529.
  • Lalancette, M., & Raynauld, V. (2019). The power of political influencers: A case study of Instagram during the 2019 Canadian election. Political Communication, 36(1), 136–157. https://doi.org/10.1080/10584609.2018.1526231
  • Pérez, L., & Ramírez, J. (2023). Influencers as informal opinion leaders in Latin America. International Journal of Communication, 17, 214–232.
  • Poth, C. N. (2018). Innovations in mixed methods research: Integrative thinking with complexity. SAGE Publications.
  • Putnam, R. (2000). Bowling Alone: The collapse and revival of American community. Simon & Schuster.
  • Smith, J., & Johnson, K. (2020). Qualitative interviewing in social research. Sage.
  • Verba, S., Schlozman, K. L., & Brady, H. E. (1995). Voice and Equality: Civic Voluntarism in American Politics. Harvard University Press.
بررسی مسائل اجتماعی ایران
دوره 16، شماره 2
(پاییز و زمستان 1404)
اسفند 1404
صفحه 33-51

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار