تجربۀ زیستۀ اینفلوئنسرها در اینستاگرام از کنش‌گری سیاسی در اعتراضات 1401

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار ارتباطات اجتماعی دانشگاه تهران

2 کارشناس ارشد مطالعات فرهنگی و رسانه، دانشگاه تهران.

10.22059/ijsp.2026.396716.671320

چکیده

این مقاله با رویکردی کیفی، به تحلیل تجربۀ زیسته‌ اینفلوئنسرهای اینستاگرامی در جریان اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱ می‌پردازد. پژوهش حاضر بر پایه‌ی مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۱ اینفلوئنسر و تحلیل مردم‌نگارانه از محتوای صفحات آن‌ها، تلاش می‌کند تا تنوع کنش‌ها، محدودیت‌ها، و راهبردهای ارتباطی اینفلوئنسرها را در مواجهه با یک بحران اجتماعی–سیاسی مطالعه نماید. یافته‌ها نشان می‌دهد که اینفلوئنسرها در بستری آکنده از چالش‌های امنیتی، اقتصادی و انتظارات مخاطبان، میان سکوت، همراهی و مقاومت در برابر مخاطبان صفحاتشان در حال مذاکرۀ دائمی بوده‌اند. تحلیل مضامین نشان داد که تصمیم‌های اینفلوئنسرها نه صرفاً بر اساس باور سیاسی، بلکه در تعامل پیچیده با هویت برند، فشار بازار و ترس‌های فردی اتخاذ می‌شدند. در این میان، مخاطبان نیز از طریق بازخورد، نقد و حتی تهدید، نقش فعالی در جهت‌دهی محتوای منتشرشده داشتند. در نهایت، این مقاله نشان می‌دهد که کنشگری سیاسی در بستر اینستاگرام، بیش از آن‌که به صورت جریان‌سازی مستقل رخ دهد، در قالب چانه‌زنی روزمره و تعامل با افکار عمومی شکل گرفته است.

کلیدواژه‌ها