این پژوهش با رویکرد تحلیل گفتمان لاکلا و موفه به بررسی فرآیند قانونگذاری در حوزه حقوق خانواده در یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی میپردازد. یافتهها نشان میدهد که با یکدستشدن مجلس و دولت در ذیل گفتمان اصولگرایی، شکافهای پنهان درون این جریان سیاسی آشکار و به بروز دو خردهگفتمان «سنتی اصولگرایی» و «تحولخواه اصولگرایی» در عرصه قانونگذاری خانواده منجر شد. گفتمان سنتی با نشانه مرکزی «تحکیم نهاد خانواده» و مفصلبندی آن با نشانههایی از جمله اسلام، روابط سنتی درونخانوادگی، اخباریگری، عدم توجه به حقوق زن، نفوذ و... از ابزارهای سختافزاری برای طرد رقیب بهره برد و در تصویب ماده ۵۶ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت و توقف لایحه حفظ کرامت و تأمین امنیت زنان در برابر خشونت نقش محوری داشت. در مقابل، گفتمان تحولخواه با نشانه مرکزی «موازنه میان استیفای حقوق زن و استحکام نهاد خانواده» و نشانههایی چون فقه پویا، کرامت زن در خانواده، نقش مادری، رهبر انقلاب، فرهنگ، اجماع کارشناسی و... از راهبردهای نرم برای حاشیهرانی گفتمان رقیب و تعدیل یا توقف برخی طرحها استفاده کرد و توانست کلیات لایحه حفظ کرامت و تأمین امنیت زنان در برابر خشونت را به تصویب برساند.
علی آبادی, شیما , روشن, محمد , کرمی قهی, محمدتقی و استادعلی دهقی, رضوان . (1405). گفتمانهای فرآیند قانونگذاری در حوزه حقوق خانواده (یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی). بررسی مسائل اجتماعی ایران, (), -. doi: 10.22059/ijsp.2026.404488.671351
MLA
علی آبادی, شیما , , روشن, محمد , , کرمی قهی, محمدتقی , و استادعلی دهقی, رضوان . "گفتمانهای فرآیند قانونگذاری در حوزه حقوق خانواده (یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی)", بررسی مسائل اجتماعی ایران, , , 1405, -. doi: 10.22059/ijsp.2026.404488.671351
HARVARD
علی آبادی, شیما, روشن, محمد, کرمی قهی, محمدتقی, استادعلی دهقی, رضوان. (1405). 'گفتمانهای فرآیند قانونگذاری در حوزه حقوق خانواده (یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی)', بررسی مسائل اجتماعی ایران, (), pp. -. doi: 10.22059/ijsp.2026.404488.671351
CHICAGO
شیما علی آبادی , محمد روشن , محمدتقی کرمی قهی و رضوان استادعلی دهقی, "گفتمانهای فرآیند قانونگذاری در حوزه حقوق خانواده (یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی)," بررسی مسائل اجتماعی ایران, (1405): -, doi: 10.22059/ijsp.2026.404488.671351
VANCOUVER
علی آبادی, شیما, روشن, محمد, کرمی قهی, محمدتقی, استادعلی دهقی, رضوان. گفتمانهای فرآیند قانونگذاری در حوزه حقوق خانواده (یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی). بررسی مسائل اجتماعی ایران, 1405; (): -. doi: 10.22059/ijsp.2026.404488.671351