تحلیل احساس امنیت اجتماعی در شهر کرمانشاه از منظر مکتب کپنهاگ

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 دانشیار گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

10.22059/ijsp.2026.354908.671097

چکیده

هدف پژوهش، توصیف، تحلیل و تبیین امنیت اجتماعی در شهر کرمانشاه بوده است. روش پژوهش، پیمایش و حجم نمونه 400 نفر بالای 18 سال شهر کرمانشاه است که به شیوه نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای در 20 بلوک شهر کرمانشاه انتخاب شد‌ه‌اند. مبانی نظری و تعریف مفهومی امنیت اجتماعی، آرای بوزان، مالر و ویور از مکتب کپنهاگ بوده است.
یافته‌های پژوهش نشان داد که امنیت جانی شهروندان در حد متوسط بوده است (45/2 از 5). امنیت جانی مردان و افرادی که خویشاوندان، تحصیلات، مدت سکونت، تعداد ساعت بیرون از منزل و سن بیشتری داشته‌اند بالاتر بوده است. امنیت مالی شهروندان پایین بوده است (76/1 از 5). امنیت مالی افرادی که سن، تحصیلات، تعداد اقوام و مدت سکونت بیشتری داشته‌اند، نیز بیشتر بوده است. امنیت هویتی شهروندان خوب بوده است (99/3 از 5). امنیت هویتی زنان و افرادی که سن و خویشاوندان بیشتری داشته‌اند نیز بالاتر بوده است. از نظر پاسخگویان میزان جرم در شهر کرمانشاه تقریباً زیاد بوده (90/3) و پاسخگویان شاهد (میانگین 2/3 از 5) و یا تجربه (میانگین 04/2) نزاع و درگیری و جرم بوده‌اند و به طور متوسط (میانگین 58/2 از 5) پیگیر اخبار جرائم بوده‌اند. یافته‌های تبیینی نشان داد که متغیرهای اعتماد اجتماعی و ویژگی‌های مکان بیشترین نقش در امنیت جانی، متغیرهای اعتماد و تجربه جرم بیشترین نقش در امنیت مالی و متغیرهای مشارکت اجتماعی و عملکرد مجریان قانون بیشتر ین نقش در امنیت هویتی داشته‌اند.

کلیدواژه‌ها


  • الیاسی، محمد الیاسی (1385). سنجش میزان تأثیر نشریات زرد در کاهش احساس امنیت اجتماعی زنان تهران، فصلنامه امنیت، ش 18، صص 74-93.
  • الیاسی، محمد حسین و رادان، احمدرضا (1386). رابطه منزلت اجتماعی پلیس یا میزان احساس امنیت اجتماعی شهروندان تهرانی، فصلنامه امنیت، ش 20، صص 53-74.
  • ایسپا (1380) .بررسی میزان احساس امنیت در بین شهروندان کرمانشاهی، نظر سنجی، مرکز افکارسنجی دانشجویان (ایسپا).
  • ایسپا (1382). بررسی میزان احساس امنیت اجتماعی از دیدگاه شهروندان تهرانی، تهران: مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا).
  • بوزان، بَری (1378). مردم، دولت‌ها و هراس، ترجمه پژوهشکده مطالعات راهبردی، تهران: انتشارات مطالعات راهبردی.
  • حاتمی، علی؛ احمدی، بختیار؛ اسعمیلی، عطاء (1394). بررسی عوامل مرتبط با میزان احساس امنیت اجتماعی شهروندان: مورد مطالعه زنان شهر کرمانشاه، پژوهش‌های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، ش 11، صص 103-121.
  • حامد، بیتا (1392). زمینه‌های جلب مشارکت ساکنان مناطق اسکان غیررسمی شهر کرمانشاه (کولی‌آباد و جعفرآباد) در برقراری نظم و امنیت اجتماعی، طرح پژوهشی، دفتر تحقیقات کاربردی فرماندهی انتظامی استان کرمانشاه.
  • حدیدی، مسلم (1388). تبیین جامعه‌شناختی کانون‌های جرم در کرمانشاه با استفاده از جی.آی.اس، طرح پژوهشی، استانداری کرمانشاه، دفتر امور اجتماعی شوراها.
  • زنجانی‌زاده اعزازی، هما (1380). زنان و امنیت شهری، مجله تخصصی زبان و ادبیات دانشکده ادبیات و علوم انسانی مشهد، ش 134: 603-626.
  • عظیمی هاشمی، مژگان (1384). تحلیل مقایسه‌ای احساس امنیت اجتماعی اقتصادی مردم مشهد و کشور، مجله فرهنگ خراسان، سال پنجم، ش 13: 67-95.
  • کریمی، جلیل (1392). جامعه‌شناسی و جغرافیای جرم در شهر کرمانشاه، طرح پژوهشی، اداره کل زندان‌ها، کرمانشاه.
  • کریمی، جلیل (1397). سرمایه اجتماعی، طرح آمایش سرزمین استان کرمانشاه، کارفرما: سازمان مدیریت و دانشگاه رازی.
  • کریمی، جلیل و همکاران (1393). بررسی جامعه‌‌شناختی ویژگی‌های تاریخی- فرهنگی کرمانشاه و رابطه آن با مسائل جمعیتی، فقر و حاشیه‌نشینی، طرح پژوهشی، جهاد دانشگاهی واحد کرمانشاه.
  • گزارش توسعه انسانی (2016). گزارش سالانه سازمان ملل متحد.
  • لهسایی‌زاده، عبدالعلی (1391). نقش محرومیت نسبی در افزایش خشونت‌های شهری مناطق حاشیه‌نشین: نمونه مطالعه: شهر کرمانشاه، فصلنامه مطالعات شهری، سال 2(3): 21-64.
  • نویدنیا، منیژه (1382). درآمدی بر امنیت اجتماعی، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال ششم، شماره 19: 55-76.
  • نویدنیا، منیژه (1385). تأملی نظری در امنیت اجتماعی؛ با تأکید بر گونه‌های امنیت اجتماعی، فصلنامه مطالعات راهبردی، شماره 2: 58-75.
  • هزارجریبى، امین‌صارمى و یوسفوندى (1388). اثر حاشیه‌نشینى بر وقوع جرایم اجتماعى شهرستان کرمانشاه در سال 1386، فصلنامه مطالعات مدیریت انتظامی، ش 1 بهار 1388: 73-86.