کاربست مدل نظری استرس خانواده در مطالعه‌ی آسیب پذیری خانواده های ایرانی: تحلیلی مبتنی بر داده های پیمایش ملی خانواده

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه آموزش علوم اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان،تهران، ایران

2 جهاد دانشگاهی واحد علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

چکیده

یکی از نخستین و در عین حال مهم ترین نهادهای اجتماعی، خانواده است که د صورت قرارگیری درشرایط آسیب‌پذیر نمیتواند همانند خانوادهای عادی یا غیرآسیبی کارکردها و نقشهای خود را ایفا نماید. هدف از انجام مطالعه حاضر کاربست مدل نظری استرس خانواده (مدل ABC-X ) دربررسی و تحلیل آسیب پذیری خانواده‌های ایرانی می‌باشد. این مطالعه با استفاده از داده‌های پیمایش ملی خانواده درسال 1398و با بهره گیری ازروش تحلیل ثانویه، آسیب‌پذیری خانواده های ایرانی رامورد تحلیل قرار داده است. پاسخگویان شامل مجموع افراد بالای 15سال خانوارهای معمولی ساکن درمناطق شهری کل کشور(31 استان) بوده است که درنهایت 5036 نفربه عنوان جمعیت نمونه انتخاب شدند.یافته‌های تحقیق براساس مدل نظری استرس خانواده نشان داد 80 درصد خانواده‌های ایرانی، آسیب‌های اقتصادی-معیشتی را درابعاد مختلف به مثابة عامل استرس‌زا (A) درحد متوسط تا بسیار زیادتجربه کرده‌اند. درعین حال ازنظر منابع درونی و بیرونی (B) نیز2/75 درصدازخانواده‌ها ا حد متوسط تا بسیارزیاد کاستی و ضعف دارند.مؤلفة سوم (C)،‌ ادراک اعضای خانواده ومشخصاً زوجین نسبت به کلیات زندگی زناشویی-خانوادگی درسایة بحران ایجاد شده بوده است که نگاه منفی حدود 83 درصد از ایرانیان به ازدواج و زندگی زناشویی رانشان داد. درنهایت، بی‌ثباتی اخلاقی-رفتاری همچون دروغ‌گویی، خیانت، بی‌اعتمادی،‌ پنهان‌سازی مسائل، فرارازمسئولیت-های زناشویی را به میزان متوسط تاخیلی زیادونیزخشونت خانگی در ابعاد مختلف از پیامدهای (X) عامل استرس‌زای خانوادههای ایرانی یعنی آسیبهای اقتصادی و معیشتی به شمار می‌آیند. نتایج مطالعۀ حاضر، لزوم اقداماتی عملی و علمی به شکلی کاملاً آگاهانه و جامع‌نگرانه را در راستای کاهش میزان آسیب‌پذیری خانوادههای ایرانی براساس مدیریت عوامل استرس‌زاوافزایش حمایت اجتماعی راگوشزد می‌نماید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

بررسی مسائل اجتماعی ایران

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 13 خرداد 1405

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار