مهاجرت گسترده اتباع افغانستانی به ایران و بهویژه استقرار طولانیمدت آنان در شهرهایی مانند کرمان، مسئلهٔ شکلگیری و تحول هویت ملی این گروه را به یکی از چالشهای مهم اجتماعی تبدیل کرده است.این پژوهش با هدف بررسی ابعاد مختلف هویت ملی مهاجران افغانستانی ساکن شهر کرمان انجام شده است. بر اساس چارچوب نظری مبتنی بر نظریههای گیدنز، تاجفل، ترنرو دیگر نظریهپردازان، هویت ملی به عنوان فرآیندی پویا و ساختهشده در تعامل با عوامل فردی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی تبیین میشود. ابزار اصلی جمعآوری دادهها پرسشنامه محققساخته شامل پنج بعد هویت (سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، تاریخی، و جغرافیایی) است که روایی و پایایی آن تأیید شده است. نمونهگیری به روش نمونهگیری نظاممند و گلولهبرفی انجام شد حجم نمونه 200 نفر و دادهها با نرمSPSS تحلیل شدند. نتایج نشان میدهد که هویت ملی مهارجران افغانستانی نسبت به ایران در سطح مطلوبی قرار دارد و مدت اقامت و سطح تحصیلات تأثیر معناداری بر ابعاد هویت مهاجران دارد، بهطوریکه هر چه مدت اقامت طولانیتر و سطح تحصیلات بالاتر باشد، احساس تعلق سیاسی و جغرافیایی قویتر میشود. همچنین، تعامل فرهنگی و میزان مشارکت در فعالیتهای فرهنگی جامعه میزبان نقش مهمی در تقویت هویت فرهنگی و تاریخی ایفا میکند. تحلیلهای آماری نشان میدهد که عوامل ساختاری نظیر سیاستهای دولت و ساختارهای اجتماعی، بر شکلگیری و تثبیت هویت مهاجران تأثیرگذارند. در نتیجه، هویت مهاجران در حالتی سیال و در حال تغییر است که تحت تأثیر عوامل فردی و ساختاری قرار دارد و فرآیندی است که در تعامل مستمر با محیط و جامعه میزبان شکل میگیرد.
رئیسی مقدم,نسرین . (1405). سنجش ابعاد هویت ملی مهاجران افغانستانی در شهر کرمان بر حسب ویژگیهای جمعیتشناختی. (e108461). بررسی مسائل اجتماعی ایران, (), e108461 doi: 10.22059/ijsp.2026.411821.671380
MLA
رئیسی مقدم,نسرین . "سنجش ابعاد هویت ملی مهاجران افغانستانی در شهر کرمان بر حسب ویژگیهای جمعیتشناختی" .e108461 , بررسی مسائل اجتماعی ایران, , , 1405, e108461. doi: 10.22059/ijsp.2026.411821.671380
HARVARD
رئیسی مقدم نسرین. (1405). 'سنجش ابعاد هویت ملی مهاجران افغانستانی در شهر کرمان بر حسب ویژگیهای جمعیتشناختی', بررسی مسائل اجتماعی ایران, (), e108461. doi: 10.22059/ijsp.2026.411821.671380
CHICAGO
نسرین رئیسی مقدم, "سنجش ابعاد هویت ملی مهاجران افغانستانی در شهر کرمان بر حسب ویژگیهای جمعیتشناختی," بررسی مسائل اجتماعی ایران, (1405): e108461, doi: 10.22059/ijsp.2026.411821.671380
VANCOUVER
رئیسی مقدم نسرین. سنجش ابعاد هویت ملی مهاجران افغانستانی در شهر کرمان بر حسب ویژگیهای جمعیتشناختی. بررسی مسائل اجتماعی ایران. 1405;():e108461. doi: 10.22059/ijsp.2026.411821.671380