بررسی مسائل اجتماعی ایران

بررسی مسائل اجتماعی ایران

دانشگاه به مثابه کافی شاپ: واکاوی کیفی زیست‌جهان فراغت‌محور دانشجویان دانشگاه آزاد نجف‌آباد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه اصفهان
2 دانشگاه علم و فرهنگ
چکیده
دانشگاه در دهه‌های اخیر، همسو با تحولات جهانی آموزش عالی، از نهادی با رسالت واحد علمی به فضایی متکثر با کارکردهای متنوع تغییر شکل داده است. در پی این تحول، هویت و سبک زندگی دانشجویی نیز از الگوی واحدی پیروی نمی‌کند و گونه‌های متکثری یافته است. یکی از این گونه‌ها، پدیده «سبک زندگی فراغت‌محورانه» است که در آن، دانشگاه نه به‌عنوان نهادی برای تعالی علمی یا سرمایه‌گذاری شغلی، بلکه به‌مثابه فضایی برای لذت‌جویی، معاشرت و تجربه‌های غیرآکادمیک درک می‌شود. با وجود این، مطالعات پیشین بیشتر با رویکردهای کمی و سطح‌کلان، بر انگیزه‌های تحصیلی، عملکرد علمی و مسائل ساختاری آموزش عالی متمرکز بوده‌اند و کمتر به فهم عمیق جهان زیسته، نظام معنایی و کنش‌های روزمرۀ این دانشجویان پرداخته‌اند. پژوهش حاضر با هدف پر کردن این خلأ، با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون، به مطالعۀ تجارب ده نفر از دانشجویان مقطع کارشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد پرداخته است. یافته‌ها چهار مضمون اصلی شامل «زندگی روی فرکانس لذت»، «دیالوگ توجیهی با وجدان آکادمیک»، «معماری فراغت» و «هنر شناور ماندن» را آشکار ساخت. نتایج نشان می‌دهد سبک زندگی فراغت‌محورانه، که در آن، منطق کافی‌شاپی جای رسالت علمی را می‌گیرد، نه نشانۀ انفعال، بلکه شکلی از بازتعریف هویت و مقاومت خلاق در برابر گفتمان مسلط دانشگاه است. شناسایی این سبک زندگی دانشجویی می‌تواند برای سیاست‌گذاری در حوزه آموزش عالی و درک پیچیدگی‌های زیست دانشجویی مفید واقع شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 12 مرداد 1405