بررسی مسائل اجتماعی ایران

بررسی مسائل اجتماعی ایران

فراتحلیل کیفی مطالعات سبک‌زندگی ایرانی-اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی (ره)، تهران، ایران
چکیده
طی دهه‌های گذشته، پژوهش‌های بسیاری در حوزه سبک-زندگی در ایران انجام گرفته و ادبیات پرحجمی تولید شده است. بخش قابل توجهی از این پژوهش‌ها در ارتباط یا ذیل عنوان سبک‌زندگی ایرانی-اسلامی صورت‌بندی شده‌اند؛ علی‌رغم این وضعیت، به نظر می‌رسد مقوله سبک‌زندگی ایرانی-اسلامی همچنان تعین‌یافته و مشخص نشده و دارای ابهام است. برهمین اساس پژوهش حاضر با هدف پاسخ به این پرسش که پژوهش‌های پیشین حوزه سبک‌زندگی ایرانی-اسلامی چه برداشت و صورت‌بندی از این مفهوم ارئه داده‌اند؛ با استفاده از روش فراتحلیل کیفی به بررسی مطالعات صورت گرفته با عنوان سبک‌زندگی ایرانی-اسلامی پرداخته است. چارچوب مفهومی از طریق مرور دیدگاه اصلی‌ترین نظریه‌پردازان سبک‌زندگی و تشریح برخی برداشت‌های رایج از سبک‌زندگی ایرانی-اسلامی صورت‌بندی شده است. همچنین در این پژوهش کلیدواژه‌های سبک‌زندگی ایرانی، سبک‌زندگی اسلامی و سبک‌زندگی ایرانی-اسلامی در پرتال جامع علوم انسانی مورد جستجو قرار گرفته و 21 مقاله که دارای معیارهای ورود به مطالعه بوده‌اند برای بررسی و تحلیل انتخاب گردیده است؛ این موارد از نظر روش تحقیق، مبانی نظری یا مفهومی، تعاریف و شاخص‌های سبک‌زندگی مورد توصیف و تحلیل واقع شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که علی‌رغم تعدد مطالعات مربوطه، غالب پژوهش‌های بررسی شده تعریف مشخص یا مرجحی از سبک‌زندگی ایرانی-اسلامی به دست نداده‌اند؛ صرفاً در چند مورد و به صورت تکراری به یکی از تعاریف نسبتاً رایج در این زمینه ارجاع داده شده است. در رابطه با شاخص‌ها و مولفه‌های سبک‌زندگی ایرانی-اسلامی نیز وضعیت به همین منوال بوده است؛ به طوری که در نهایت مخاطب این پژوهش‌ها به درک و برداشتی از ابعاد و مولفه‌های این مفهوم دست نمی‌یابد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 02 شهریور 1405