1
علوم اجتماعی، حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2
گروه ریاضی و آمار، دانشگاه پیام نور، منجیل، ایران
10.22059/ijsp.2026.365535.671171
چکیده
کودکانی که در خیابان زندگی و کار میکنند یا از سنین پایین در فعالیتهای اقتصادی مشارکت دارند، با انواع تجربههای دشوار، پیچیده و آسیبزا مواجهاند. این مطالعه با روش کیفی و رویکرد نظریه دادهبنیاد انجام شده است. مشارکتکنندگان پژوهش شامل ۱۵ کودک کار خیابانی در شهر رشت بودند که به صورت هدفمند انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبههای عمیق نیمهساختاریافته جمعآوری و با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. یافتهها نشان میدهد که کودکان کار در خیابان در شهر رشت با تجربهای آمیخته با «دوگانگی احساسی» زندگی میکنند؛ بهگونهای که رضایت نسبی از مشارکت اقتصادی با احساس تحقیر، طرد و نادیدهانگاری اجتماعی توأم شده است. این تجربه به «هویت دوگانه»ای منجر شده که میان نقشهای کودکی و بزرگسالی، نوعی کشمکش دائمی ایجاد میکند. همچنین، محرومیتهای مالی و ناکافی بودن فرصت برای استراحت، تفریح و تعامل اجتماعی، زندگی آنها را به چرخهای یکنواخت از خانه تا خیابان و بالعکس تقلیل داده است؛ امری که با حذف فرصتهای تفریح، تعاملات خانوادگی و اجتماعی، به «رکود عمیق زیستجهان» آنان انجامیده است. در نهایت، «فرودستی پایدار» به عنوان وضعیتی بازتولیدشونده از محرومیت و بیقدرتی، شرایط تثبیتشدهای را بر زندگی آنان تحمیل کرده است. این مجموعه شرایط، در قالب مقولة مرکزی با عنوان «کودکی مصادرهشده» صورتبندی شده که بیانگر سلب تدریجی تجربههای بنیادین کودکی در بستر خیابان است.
نوری, سعید و یحیائی مژدهی, زهرا . (1405). گسست تجربه کودکی در میان کودکان کار در خیابان: مطالعهای در شهر رشت. بررسی مسائل اجتماعی ایران, 16(2), 165-188. doi: 10.22059/ijsp.2026.365535.671171
MLA
نوری, سعید , و یحیائی مژدهی, زهرا . "گسست تجربه کودکی در میان کودکان کار در خیابان: مطالعهای در شهر رشت", بررسی مسائل اجتماعی ایران, 16, 2, 1405, 165-188. doi: 10.22059/ijsp.2026.365535.671171
HARVARD
نوری, سعید, یحیائی مژدهی, زهرا. (1405). 'گسست تجربه کودکی در میان کودکان کار در خیابان: مطالعهای در شهر رشت', بررسی مسائل اجتماعی ایران, 16(2), pp. 165-188. doi: 10.22059/ijsp.2026.365535.671171
CHICAGO
سعید نوری و زهرا یحیائی مژدهی, "گسست تجربه کودکی در میان کودکان کار در خیابان: مطالعهای در شهر رشت," بررسی مسائل اجتماعی ایران, 16 2 (1405): 165-188, doi: 10.22059/ijsp.2026.365535.671171
VANCOUVER
نوری, سعید, یحیائی مژدهی, زهرا. گسست تجربه کودکی در میان کودکان کار در خیابان: مطالعهای در شهر رشت. بررسی مسائل اجتماعی ایران, 1405; 16(2): 165-188. doi: 10.22059/ijsp.2026.365535.671171
)