بررسی مسائل اجتماعی ایران

بررسی مسائل اجتماعی ایران

داغِ ننگ‌سازی و پزشکی‌شدن مسائل روانی: مطالعه‌ای برساخت‌گرایانه دربارۀ مسئلۀ افسردگی در شهر تبریز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
ابوعلی ودادهیر 1
حسین ذلولی 2
حسین بنی فاطمه 3
فریده نبیلی 4
1 دانشیار گروه مردم‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران
2 کارشناس ارشد جامعه‌شناسی، مرکز تحقیقات فلسفه و تاریخ پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز
3 استاد گروه علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز
4 کارشناس پرستاری، مرکز آموزشی- درمانی سیناتبریز
10.22059/ijsp.2015.56918
چکیده
استیگما (داغ ننگ) برساخته­ای اجتماعی- فرهنگی سیال و زنده است که افراد و گروه­های زیادی در جوامع انسانی با آن مواجه­اند. در ساحت سلامت، داغ ننگ در زمرۀ عوامل تأثیرگذار بر تعمیق شکاف بیمار و درمان است. داغ ننگ به اقتضای شرایط جامعه، افکار عمومی و موضوع تحت استیگما به صورت متفاوتی تفسیر می­شود. این تفاسیر در کنش متقابل افراد جامعه با فرد افسرده، بر نگرش بیمار به بیماری خود و واکنش وی به این شرایط مؤثر است. داغ ننگ بر تمام جوانب زندگی افراد نظیر یافتن منزل، شغل و بیمۀ سلامت تأثیر ‌می­گذارد. هدف اصلی این مطالعه، بررسی فرایند داغ­سازی از نگاه خود بیماران و کشف انگاره‌های ذهنی آنان است. در این تحقیق همچنین زوایای جامعه­شناسانه و مردم­شناسانۀ فرایند دا­غ ­ننگ­سازی در افراد افسرده بررسی شده است. این پژوهش با اتخاذ رویکرد برساخت­گرایی در علوم اجتماعی و با طرح سؤالاتی از جنس چگونگی ماهیت میان­ذهنی، تعریفی و هم­ساختی مسائل مرتبط با افسردگی از طریق داغ ­ننگ­سازی در محیط پژوهشی تبریز سخن می­گوید. در این مطالعه، از روش کیفی و نمونه­گیری هدفمند برای جذب مشارکت­کنندگان (به حجم 18 نفر) استفاده شده است. همچنین، برای گردآوری و آنالیز همزمان داده­ها و شواهد، روش نظریۀ مبنایی بکارگرفته­شده است. این پژوهش نشان می­دهد که داغ ننگ­سازی افراد درگیر با افسردگی، برساخته­ای اجتماعی- فرهنگی بوده و در پزشکی­شدن افسردگی سهم زیادی داشته است.
کلیدواژه‌ها
استیگما (داغ ننگ)
افسردگی
برساخت‌گرایی
پزشکی‌شدن
مسائل اجتماعی و روانی
نظریۀ مبنایی

عنوان مقاله English

Social construction of stigma and Medicalization of Mental issues

نویسندگان English

AbouAli Vedadhir 1
Hossein Zalouli 2
Hossein Banifateme 3
farideh nabili 4
1 Faculty Member
چکیده English

stigma is a social-cultural constructed of fluid and alive that many people are facing with in human communities. In the realm of health, stigma is among the important factors affecting in deepening of gaps between the patient and the treatment. stigmas interpreted in different forms due to social conditions and people's thoughts. These interpretations are effective in community’s interaction with the depressed, the patient's attitude and reaction to illness. Stigma affects on all aspects of life such as housing, jobs and health insurance. The main purposes of this survey are the study of stigmatization process from patient’s point of view and discover their subjective meaning and sociological aspect of stigmatization that is more important territory which has been investigated in this research. This essay remarks with a social Constructionism approach in anthropology and sociology and with raising questions from type of how of nature of subjective-definition and construction of social–cultural of issues associated with depression by stigmatization in TABRIZ – IRAN. The applied method is qualitative for absorption participants (18 people) , data collection, and in-depth interview which is used by the grounded theory for data analyzing and extracting results. This research shows that stigmatization involved with depression is a social-cultural constructed and The main contribution is in medicalization of depression.

کلیدواژه‌ها English

"Stigma"
"Depression"
"Construction-ism"
"Medicalization"
"Grounded Theory"
بلیکی، نورمن (1387)، طراحی پژوهش‌های اجتماعی، ترجمۀ حسن چاوشیان، تهران: نشر نی.
توکلی، سامان، شریفی، ونداد، تاج، مهشید، محمدی، محمد­رضا (1389) «بررسی رابطۀ انگ بیماری افسردگی با نگرش نسبت به یاری­جویی از متخصصان سلامت روان در دانشجویان» تازه­های علوم شناختی، سال 12، شمارۀ 3، صص 33-19.
سادوک، بنیامین جیمز و سادوک، ویرجینیا آلکوت (1387)، خلاصه روانپزشکی -کاپلان، ترجمۀ فرزین رضاعی، جلد دوم، تهران: انتشارات ارجمند، صص 79-77.
شاه ویسی، بهمن.1385، «بررسی مقایسه‌ای انگ در استیگمای بیماران روانی در خانواده‌های بیماران مبتلا به اسکیزوفرنیا و اختلال افسردگی»، پایان­نامۀ دکتری روانپزشکی، دانشگاه علوم بهزیستی و توان‌بخشی تهران.
قاضی طباطبایی محمود؛ ودادهیر، ابوعلی، محسنی تبریزی علیرضا (1386)، «پزشکی شدن به­مثابۀ بازی: تحلیلی بر برساخت اجتماعی مسائل انسانی»، پژوهش­نامه علوم انسانی: ویژه­نامه علوم اجتماعی. شمارۀ 53، صص 324-289.
قاضی طباطبایی محمود؛ ودادهیر ابوعلی (1387)، رحم جایگزین: تأملی برساخت­گرایانه بر پزشکی­شدن مادری، فصل‌نامۀ باروری و ناباروری، دورۀ نهم، شمارۀ دوم (تابستان 1387)، صص. 144-164.
گافمن، اروینگ (1386) داغ ننگ: چاره­اندیشی برای هویت ضایع‌شده، ترجمۀ مسعود کیانپور، تهران: نشر مرکز.
محمدپور، احمد (1389) ضد روش: منطق و طرح در روش­شناسی کیفی، تهران: انتشارات جامعه­شناسان.
Amir. Tal. David. Roe. Patrick & W. Corrigan ) 2007) "Mental Illness Stigma: Deliberations and Suggestions", Journal Social Psychiatry 53: 547.
Arboleda-Florez, Julio & Sartorius, Norman (2008), Understanding the stigma of mental illness: Theory and interventions, John Wiley & Sons. Pp 1-4.
Blumer, H (1971), "Social Problem as Collective Behavior, Social Problem 18(3):298-306.
Byrne Peter (2001) Stigma of mental illness and ways of diminishing it. Br. J. P.6: 65-72.
Conrad, P (2005) The Shifting Engines of Medicalization, J. of Health and Social Behaviors 46:3-14.
Conrad, P (2007), The Medicalization of Society: On The Transformation of Human Conditions into Treatable Disorders, Baltimore: Johns Hopkins University Press.
Conrad, P. & J. Schneider (1992) Deviance and Medicalization: From Badness to Sickness, Philadelphia: Temple University Press.
Conrad, P & Kristin K, Barker (2010) The Social Construction of Illness Key Insights and Policy Implications. Sage.
Conrad, P. Mackie, T. & A. Mehrotra (2010) "Estimating The Costs of Medicalization" Social Science & Medicine 70: 1943-1947.
Corrigan, Patric W. Markowitz, Fred E & Watson, Amy C (2004) "Structural Levels of Mental Illness Stigma and Discrimination" Schizopherenia Bulletin 30 (3): 480-491.
DonKor, S. E. & Sandell, J (2007) "The impact of perceived stigma and mediating social factors on in fertility-related stress among women seeking infertility treatment in southern Ghana" Social Science and Medicine 65: 1683-1694.
Faubion, J.D.& G. E. Marcus (2008) Constructionism in Anthropology, In: Holstein, J. A.& Oubrium, J. F (eds), Handbook of Constructionist Research, New York: Guilford Press: 67-84.
Illich, I(1975) Medical Nemesis: The Expropriation of Health, London: Marion Boyars.
Krawczyk, Liat (2009), The Danger of Medicalizing Depression.
Link, B.G. & Phelan, J.C. (2006), Stigma and its Public Health Implications, Lancet 367, 528-259.
Mayer, T (2001) Social Research: Issues, Methods and Process, Philadelphia: Open University Press.
Payton, AR & Thoits, PA (2009), Medicalization, Direct – to – Consumer Advertising, and Mental Illness Stigma, American Sociological Association.
Ronzoni, Pablo, et al (2009), Stigmatization of mental illness Among Nigerian school children, Int. J Soc Psychiatry 56: 507-515.
Spector M. & Kitsuse J (1977) Constructing Social Problem, New York: Aldine de Gruyter.
Strauss. A & J. Corbin (2008) Basics of qualitative research, 3rd Edition, Newbury Park: Sage.
Walker, Michael (2006) The social construction of mental illness and its implication for the recovery model. International journal of Psychosocial Rehabilitation. Pp 71-87.
بررسی مسائل اجتماعی ایران
دوره 6، شماره 1 - شماره پیاپی 1
بهار و تابستان
فروردین 1394
صفحه 27-50