بررسی مسائل اجتماعی ایران

بررسی مسائل اجتماعی ایران

اختلاف ذهنی به عنوان عامل مهم در مشکلات خانوادگی: مطالعه‌ای در چارچوب جامعه‌شناسی معرفت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محمد توکل 1
هادی فراهانی 2
1 استاد جامعه‌شناسی دانشگاه تهران
2 کارشناس ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه تهران
10.22059/ijsp.2022.90413
چکیده
هدف اصلی این پژوهش بررسی "اختلافات ذهنی به عنوان عاملی موثر بر مشکلات خانوادگی و طلاق" است. به عنوان اهداف فرعی،  بررسی انضمامی این مساله در قالب مطالعاتی بود که به صورت مجزا، هر کدام جنبه­ای از اختلافات ذهنی را به صورت تجربی و هدف محور در خانواده‌های ایرانی مورد بررسی قرار دادند. برای این منظور، به کمک نظریه­ی همسان­همسری ـ با اعمال دو تغییر عمده ـ به عنوان مبنای نظری، و با استفاده از تلفیقی از روشهای کیفی (با ابزار مصاحبه) و کمی (با ابزار پرسشنامه) به تبیین بخشی از وضعیت پیچیده­ی مذکور پرداخته شد. تقریبا همه­ی این مطالعات نشان دادند که درصد زیادی از اختلافات مستمر و نیز طلاق‌های صورت گرفته در اثر این اختلافات در خانواده‌های مختلف و مرتبط با قشرها و صنف‌های متفاوت، مبتنی بر اختلافات ذهنی و برداشت‌های متفاوت طرفین از امور مشترک فی مابین بوده است. در نهایت، تئوری همسان­همسری نشان داد که همسانی زوجین بخصوص در فکر و اندیشه، علاوه بر اهمیت فراوان در ابتدای ازدواج، در تداوم ازدواج نیز اثر ویژه­ای دارد و زمانی که به هر علتی این همسانی تبدیل به ناهمسانی غیرقابل تحمل گردد، زندگی مشترک دچار اختلال شده و در نهایت به پدیده طلاق ختم میشود.
کلیدواژه‌ها
اختلاف ذهنی
اختلاف فرهنگی
اختلاف خانوادگی
ذهنیت
طلاق

عنوان مقاله English

Mentality Discrepancy as an Important Factor in Family Problems: A Study from the Perspective of Sociology of Knowledge

نویسندگان English

Mohammad Tavakol 1
HADI FARAHANI 2
1 Professor of Sociology at University of Tehran
2 M.A. holder in Sociology, University of Tehran
چکیده English

The focus of this study is primarily on “the discrepancy in mentality as an important factor affecting family problems and divorce”. For this purpose, some minor studies were conducted each of which experimentally examined different aspects of mental discrepancy in Iranian families. Almost all of these studies showed that permanent disputes and divorces resulted from the differences in their world-views, thinkings, and impressions in their mutual affairs. At last, the theory of Homogamy with two major revisions were used to explain the reasons and causes of family problems and divorce which were confirmed in minor studies and cases.

کلیدواژه‌ها English

Mental discrepancy
Cultural discrepancy
Familial disputes
Mentality
Divorce
  • بلیکی، نورمن (1933). طراحی پژوهش­های اجتماعی. ترجمه­ی حسن چاوشیان (1384). تهران: نشر نی.
  • رشیدپور، مجید (1376)، آسیب‌شناسی خانواده: اختلاف تحصیلات زن و مرد. مجله‌ی پیوند، شماره 213، 214، 215.
  • رفعت‌جاه، مریم؛ بهرامی، سمانه (1390). مطالعه‌ی انسان‌شناختی عوامل نابسامانی خانواده در محله‌ی سیروس شهر تهران، مجله‌ی پژوهش‌های انسان‌شناسی ایران. شماره‌ی 2.
  • سیدان، فریبا (1387). آسیب‌شناسی خانواده و فرار دختران از خانه. مجله‌ی پلیس زن، شماره‌ی 5.
  • گود، ویلیام جی (1352). خانواده و جامعه. ترجمه­ی ویدا ناصحی. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
  • گیدنز، آنتونی (1382). جامعه‌شناسی، ترجمه‌ی منوچهر صبوری. تهران: نشر نی.
  • مساواتی آذر، مجید (1374). آسیب­شناسی اجتماعی ایران و جامعه­شناسی انحرافات. تبریز: انتشارات نوبل.
  • هاشمیان‌نژاد، فریده (1382)، رویکرد شناختی و آسیب‌شناسی خانواده. مجله‌ی پیوند، شماره 282 و 283.
  • Bea Davis and Arthur Aron (2008). Perceived Causes of Divorce and Post-Divorce Adjustment Among Recently Divorced Midlife women. Journal of Divorce.
  • Janssen J.P.G and De Graaf (2000). Heterogamy and Divorce: Lack of Similarity in Preference or Lack of Social Support?. Mens en Maatschappij publications, University of Amsterdam. Adopted from: rjh.ub.rug.nl/xmlimport/issue/view/ 1670.
  • kay Pasley, Jennifer Kerpelman, Douglas E. Guilbert (2002). Gendered Conflict, Identity Disruption, and Marital Instability: Expanding Guttman’s Model. Journal of Social and Personal Relationships.
  • Ludwig F. Lowenstein (2008) Causes and Associated Features of Divorce as Seen by Recent Research. Journal of Divorce and Remarriage.
  • Margaret Guminski Cleek, T. Allan Pearson (1985). Perceived Causes of Divorce: An Analysis of Interrelationships. Journal of Marriage and Family. Vol: 47.
  • Merton, Robert (1972). Insiders and Outsiders: A Chapter in the Sociology of Knowledge. American Journal of Sociology. Vol. 78. No. 1.
  • Mojtaba Habibi, Zahra Hajiheydari, Mohammad Darharaj (2015). Causes of Divorce in the Marriage Phase from the Viewpoint of Couples Referred to Iran’s Family Courts. Journal of Divorce and Remarriage. Routledge.
  • sussman, M. B. (1963). Sourcebook in Marriage and the Family. Boston: Houghton Miffin Company.

William L. Anderson and Derek W. Little (1999). War and Other Causes of Divorce from a Beckerian perspective. American Journal of Economics and Sociology

بررسی مسائل اجتماعی ایران
دوره 13، شماره 1
( بهار و تابستان 1401)
شهریور 1401
صفحه 283-312