بررسی مسائل اجتماعی ایران

بررسی مسائل اجتماعی ایران

بررسی رابطه میزان آگاهی از پیامدهای مجازات‌های رسمی با نگرش به مجازات‌های رسمی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
2 گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
10.22059/ijsp.2026.404821.671352
چکیده
در سال‌های اخیر، جامعۀ ایران بستر پویش‌های تأمل‌برانگیزی معطوف به مجازات‌های رسمی بوده است. ازآنجاکه آثار مجازات‌ها همواره می‌تواند متأثر از اراده‌ قانون‌گذار و دستگاه‌های اجرایی بازنمایی شود، این پژوهش به بررسی رابطۀ آگاهیِ عموم از پیامدهای مجازات‌های رسمی و نگرش نسبت‌به مجازات‌ها پرداخته و ادراک عدالت اجتماعی به عنوان متغیر میانجی در نظر گرفته شده است. پردازش مدل نظری و تبیین یافته‌ها بر اساس نظریه‌های فوکو، جمیل صلیبا و فرضیۀ مارشال بوده است. روش پژوهش پیمایش، واحد مشاهده و تحلیل فرد، و جامعۀ آماری عبارت است از کاربران فضای مجازی دارای سن 18 سال یا بالاتر ساکن شهر تهران. با استفاده از روش نمونه‌گیری دسترس‌پذیر، نمونه‌ای به حجم 270 نفر انتخاب شده است. تکنیک جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامۀ آنلاین بوده است. براساس یافته‌ها، میانگین آگاهی پاسخگویان از پیامدهای مجازات‌ها بالاتر از متوسط (08/3 از 4 به‌عنوان بیشترین میزان آگاهی)، میانگین عدالت اجتماعی ادراک‌شده کمتر از متوسط (04/2 از 5 به عنوان بیشترین میزان عدالت ادراک‌شده)، و نگرش نسبت‌به مجازات‌ها نگرشی بینابین (75/2 از 5 به عنوان منفی‌ترین نگرش به مجازات‌ها) است. رابطۀ آگاهی از پیامدهای مجازات‌ها با نگرش نسبت‌به مجازات‌ها معنادار است. براساس تحلیل رگرسیون گام‌به‌گام، متغیر مستقل به میانجیِ متغیر واسط 45‌% از تغییرات متغیر وابسته را تبیین کرده است؛ دو بُعد «آگاهی عمومی» و «آگاهی وصل به تجربه» از متغیر مستقل، و بُعد «ادراک عدالت رویه‌ای» از متغیر میانجی، به‌ترتیب بیشترین اثرگذاری را بر متغیر وابسته داشته‌اند: افزایش آگاهی از پیامدهای مجازات‌های رسمی، منجربه کاهش ادراک عدالت اجتماعی و در نتیجه، نگرش منفی نسبت به مجازات‌ها می‌گردد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 30 شهریور 1405