بررسی مسائل اجتماعی ایران

بررسی مسائل اجتماعی ایران

تبیین جامعه‌شناختی عوامل مرتبط با بی‌تفاوتی اجتماعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه مطالعات توسعه دانشگاه تهران
2 کارشناس ارشد توسعه اجتماعی
چکیده
بی‌تفاوتی اجتماعی با شاخص‌هایی مانند کناره‌گیری مدنی و سهیم نشدن در مسائل و موضوعات زندگی اجتماعی، دلسردی، تفکیک عامدانه منافع شخصی از خواسته‌های عمومی و عام المنفعه، بی‌اعتنایی نسبت به رخدادهای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی تعریف می‌شود. پژوهش حاضر، موضوع بی‌تفاوتی را با روش پیمایشی در میان ساکنین بالای 18 سال دو منطقه‌‌ی شهری(محله‌‌ی قزل‌قلعه –منطقه‌‌ی 6 تهران) و روستایی(نظام‌آباد اسلام‌شهر) سنجیده است.
 یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد بی‌‌تفاوتی اجتماعی بیش از آنکه به عوامل و متغیرهای فردی نسبت داده شود، تابعی از ادراکات و تفسیرهای اجتماعی افراد خاصه میزان اعتماد عمومی، رضایت اجتماعی، حس بی‌هنجاری در جامعه، تقدیرگرایی و احساس بی‌عدالتی بوده است. دراین میان، اثرگذاری متغیرهای «بی‌اعتمادی» در جامعه‌‌ی شهری و «نارضایتی اجتماعی» در جامعه‌‌ی روستایی بارزتر بوده است. به این معنا که افراد با بی‌تفاوتی بالاتر، در مقایسه با دیگران، جامعه را بی‌هنجارتر و قانون‌گریزتر دیده‌اند. از سوی دیگر، هرچه میزان اعتماد ایشان به جامعه، سازمان ها و گروه‌ها، بیشتر شده و از فرایندهای اجتماعی راضی‌تر بوده‌اند، نسبت به مسائل و رخدادهای اجتماعی نیز، حساسیت بیشتری داشته‌اند. یعنی بی‌اعتمادی و نارضایتی خود به مثابه شاخصی همگرا با بی‌تفاوتی عمل کرده‌اند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Sociological explanation of the factors associated with Social apathy

نویسندگان English

Moosa Anbari 1
Sara Gholamian 2
1 Social Development Expert
2 MA in Social Development
چکیده English

Social apathy is defined as “not participating in social issues, disappointment, be unconcern to social issues, lack of civic involvement as a citizen, and inattentiveness to social, political, and cultural issues.
This study was conducted using survey research and questionnaire along with historical and qualitative studies. The research statistical population includes two urban areas (Ghezel Ghaleh Quarter - district 6 of Tehran) and a rural area (Nezam Abad village, Islam Shahr).
The findings of this study shows that there is a significant correlation between social apathy and social trust, social satisfaction, social normlessness, the level of fatalism, and feeling of injustice, both in urban and rural areas. This means that an increase or decrease in these variables leads to change in the social apathy. Meanwhile, the effect of distrust variables in urban society and social dissatisfaction in rural society was more obvious.

کلیدواژه‌ها English

apathy
Social apathy
normlessness
social trust
social satisfaction
feelings of self-efficacy
-         ازکیا، مصطفی ،غفاری،غلامرضا (1386) جامعه‌شناسی توسعه، تهران، کلمه
-         الوانی ، سید مهدی و میرعلی سید نقوی (1381) ، سرمایه اجتماعی : مفاهیم و نظریه‏ها ، فصلنامه مطالعات مدیریت ، شماره 33 و 34 .
-         پورنجاتی،احمد (1386) بی‌تفاوتی، نقطه آغاز انحطاط جامعه،  درج شده در سایت تابناک قابل دسترس در  http://www.tabnak.ir/fa/pages/?cid=3450
-         چلبی، مسعود (1375) جامعه‌شناسی نظم: تشریح و تحلیل نظری نظم اجتماعی، تهران، نشر نی
-         دال،رابرت،استاین‌بریکنر، بروس (1392)، تحلیل سیاسی مدرن، ترجمة حمیرا مشیرزاده، تهران،انتشارات جاوید 
-         دواس،دی ای (1376)پیمایش در علوم اجتماعی،ترجمه هوشنگ نایبی،تهران،نشر نی
-         دورکیم،1382،قواعد روش جامعه‌شناسی،ترجمه محمدعلی کاردان،تهران،انتشارات دانشگاه تهران.
-         ریتزر، (1384)نظریه جامعه‌شناسی معاصر،ترجمه محسن ثلاثی،تهران،نشر علمی.
-         روحی،زهره، (1389)نظریه به زبان ساده (3) : «بی‌تفاوتی مدنی زیمل» و فضای اینترنتی، درج شده در سایت انسان‌شناسی و فرهنگ قابل دسترس در http://anthropology.ir/node/7645
-         ساروخانی، باقر ( 1376 ) درآمدیبردایرهالمعارف علوماجتماعی ،جلد اول، تهران ،نشر کیهان.
-         ساروخانی،باقر (1382)روشهای تحقیق در علوم اجتماعی،جلد2،تهران،پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
-         سرمد،زهره و دیگران (1378) روشهای تحقیق در علوم رفتاری،تهران،نشر آگه
-         صداقتی فرد،مجتبی ،محسنی تبریزی،علیرضا (1390) پژوهشیدربارةبیتفاوتیاجتماعیدرایران، مجله پژوهشی علوم انسانی دانشگاه اصفهان، سال بیست و دوم، شماره پیاپی ( 43 ) ، شماره سوم
-         غفاری، غلامرضا، نیازی،محسن (1386) جامعه‌شناسی مشارکت ،نشر نزدیک
-         فکوهی،ناصر (1390) پی آمدهای فرهنگیِ واکنش‌های اجتماعی چیست؟درج شده در سایت انسان‌شناسی و فرهنگ ،قابل دسترس در http://anthropology.ir/node/11358
-         کاپلان، هارولد، سادوک (1375) واژه نامه جامع روانپزشکی و روانشناسی، گروه مترجمان، تهران، انتشارات بدر
-         کفایی سیامک و دیگران (1388)نظرسنجی تلفنی از مردم تهران درباره بی‌تفاوتی اجتماعی درج شده در همشهری آنلاینقابل دسترس در http://hamshahrionline.ir/news-85582.aspx
-         کلانتری، صمد و ادیبی ،مهدی و همکاران (1386) بررسی بیتفاوتی و نوع دوستی در جامعه‌‌ی ایران و عوامل موثر بر آن،دوماهنامه‌‌ی علمی پژوهشی دانشگاه شاهد،سال چهاردهم،دوره‌‌ی جدید شماره 22،اردیبهشت 1386
-         کوزر، لوئیس (1377) زندگی و اندیشه­ی بزرگان جامعه­شناسی، ترجمه محسن ثلاثی، تهران، علمی، چاپ اول
-         کوزر، لوئیس و روزنبرگ، برنارد (1382) نظریه­های بنیادی جامعه­شناختی، ترجمه­ی فرهنگ ارشاد، تهران، نشر نی، چاپ دوم
-         کوثری، مسعود (1381) آنومی سیاسی در ایران با تکیه بر نظر شهروندان تهرانی، دانشگاه تربیت مدرس ،دانشکده‌‌ی علوم انسانی
-         گیدنز، آنتونی (1385)جامعه‌شناسی، ترجمه منوچهر صبوری،تهران،نشر نی،چاپ شانزدهم
-         گمپرتس ، تئودور (1375) متفکران یونانی، ترجمه محمّدحسن لطفی، تهران، خوارزمی،  ج 3
-         مارکس، کارل (1382) دست­نوشته­های اقتصادی و فلسفی 1844، ترجمه­ی حسن مرتضوی، تهران، آگه، چاپ دو
-         محسنی تبریزی، علیرضا (1369)بررسی زمینه های مشارکتی روستاییان و ارتباط آن با ترویج کشاورزی ،تهران، چاپ شده در مجله ی معاونت ترویج و مشارکت مردمی ،وزارت جهاد کشاورزی
-         محسنی تبریزی، علیرضا (1372) بیگانگی، نامه علوم اجتماعی،جلد دوم،دانشکده‌‌ی علوم اجتماعی،دانشگاه تهران،شماره‌‌ی 2 (تابستان)
-         مسعود نیا، ابراهیم (1380) مقاله تبیین جامعه‌شناختی بی‌تفاوتی شهروندان در حیات اجتماعی سیاسی، مجله اطلاعات سیاسی-اقتصادی ، مرداد و شهریور 1380
-         هزارجریبی، جعفر و صفری شالی، رضا (1388) بررسیرضایتاززندگیوجایگاهاحساسامنیتدرآن (مطالعهدربینشهروندانتهرانی)، فصلنامة علمی - پژوهشی انتظام اجتماعی ، سال اول ، شماره سوم ، پاییز88
-         Bandura, A (1986) Social foundations of thoughtand action, Englewood Cliffs, NJ: prentice – Hall Inc.
-         Dahl, Robert A. (1983): Modern PoliticalAnalysis. Third Edition, New Delhi, Yale University
-         Dean,D.G. (1960)Alienation and political Apathy ,social forces,vol.38,no3
-         Lipset,Seymour Martin (1963) Political Man The Social Bases of Politics, Anchor Books,New York
-         Seeman,M (1959)On the meaning of alienation,American Sociological Review,vol.24
-         Van Snippenburg,Leo B & Peer Scheepers (1991) Social Class and Plitical Behavior During a Period of Economic Stagnation : Apathy and Radicalism in the Netherland, 1985. Political Psychology. Vol 12. No 1.