بررسی مسائل اجتماعی ایران

بررسی مسائل اجتماعی ایران

تفاوت آرای قضات در سرقت‌ خشن: نقش زمینه‌های اجتماعی متهمان (مطالعه‌ی میدانی دادسرا و دادگاه شهر تهران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 عضو هیئت علمی دانشگاه تهران
2 کارشناسی ارشد مطالعات جوانان دانشگاه تهران
چکیده
بررسی رابطه­ی وضعیت اجتماعی متهمان سرقت و آرای صادره، نشان­دهنده­ی ارتباط میان دادرسی و ریشه­های اجتماعی حقوق است و تعریفی واقعی­تر از حقوق حاکم بر جامعه ارائه می­دهد. مسائل اصلی که در مقاله حاضر به دنبال پاسخ‌گویی آن هستیم عبارتند از اینکه: کدام یک از زمینه­های خانوادگی و اجتماعی متهمان، مؤثر بر روند دادرسی کیفری از ابتدای ورود به مرجع تعقیب تا اجرای حکم است؟ نحوه­ی واکنش نظام دادرسی کیفری به اتهام افراد بر اساس این زمینه­ها چگونه است؟ با دسته‌بندی الگوهای نظری مرتبط با موضوع تحقیق، دو دسته‌بندی مرسوم در قالب وفاقی (با تأکید بر رویکرد کارکردگرایی) و تضاد مد نظر قرار گرفت. بر این اساس، حساسیت‌های نظری به منظور پاسخ‌گویی به مسائل و ورود به میدان تحقیق سامان یافت. برای پاسخ­گویی به مسائل تحقیق از روش کیفی و از ابزارهای مصاحبه، تحلیل اسناد و مشاهده در دادسرای ویژه سرقت و ناحیه 12 و دادگاه کیفری دو بعثت تهران استفاده شده است. یافته­ها نشان می­دهد زمینه­های خانوادگی و اجتماعی همچون جنسیت، نسل، پایگاه اقتصادی-اجتماعی، قومیت و تابعیت متهمان بر روند رسیدگی دادرس به سرقت­های خشن مؤثر است. یکی از محورهای اصلی استدلال دادرس هنگام صدور رأی ارجاع به این زمینه­هاست که به نظر می­رسد آفریده­ی نظام حقوقی نیستند بلکه یک سری قواعد و کلیشه­های برخاسته از ساختار اجتماعی، فرهنگ، دین، اقتصاد و ... هستند. 
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

From Diversity of Criminal Judgments in Violent Theft: The Role of Defendant's Social Backgrounds (Field Study of Prosecution Center and Criminal Court of Tehran)

نویسندگان English

Seyyed Mahdi Etemadifard 1
Fatemeh Jafari Najafi 2
1 Assistant Professor of Sociology, Faculty of Social Sciences, University Of Tehran
2 MA in Sociology (Youth Studies), University Of Tehran
چکیده English

Study of relationship between violent theft defendant’s social backgrounds and judgment can express the social contexts of law and it’s true definition. The main problems, we are going to address is that: which kind of defendant’s familial and social backgrounds influence on criminal procedure from entrance to prosecution service until enforcement stage? How does criminal system react to them through their social status? Classifying relevant theoretical patterns, we concluded to two common functional and conflict perspectives in order to answer the questions and enter our research field. Qualitative method in particular tools like interview, documents analysis and observation in especial-prosecution-center of robbery, prosecution center of 12th district and second-criminal-court of Tehran helped us address our problems. Findings show that familial and social backgrounds like gender, generation, socio-economical statute, ethnicity and nationality influence on criminal procedure of violent theft. Judges consider these factors as one of  the main axis of their reasoning while judging that are some rules and cliché  rising from social structure, culture, religion, economy and… ..

کلیدواژه‌ها English

Socio -Economical Status
Violent Theft
Criminal Procedure
Legal Rules
Criminal System
-      استراوس، آنسلم، کوربین، جولیت، (1391)، مبانی پژوهش کیفی، ترجمه ابراهیم افشار، تهران: نشر نی.
-      آشوری، محمد و عظیم­زاده، شادی، (1392)، «جایگاه پرونده­ی شخصیت در فرایند پیشگیری از پایدار شدن بزهکاری جوانان»، فصلنامه حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، دوره 43، شماره­ی 1.
-      حکمت­نیا، حسن، افشانی، سید علیرضا، (1389)، حاشیه­نشینی و ارتکاب جرایم اجتماعی(مطالعه­ی موردی: شهر یزد)، مجله پژوهش­های جغرافیای انسانی، شماره­ی 72.
-      دورکیم، امیل، (1384)، درباره­ی تقسیم کار اجتماعی، ترجمه باقر پرهام، تهران: نشر مرکز.
-      فلیک، اووه، (1391)، درآمدی بر تحقیق کیفی، ترجمه هادی جلیلی، تهران: نشر نی
-      گزارش منتشر شده از پرونده­ی سارقان مسلح در تهران در تاریخ 9 دی 1391، (1391)، برگرفته از سایت: www.farsnews.com/newstext ، تاریخ مراجعه: 21/6/1395.
-      گزارش منتشر شده از مصاحبه با سرپرست دادسرای ویژه سرقت تهران در 9 بهمن 1394، (1394)، برگرفته از سایت: www.vakilemelat.ir/fa/news/view/ ، تاریخ مراجعه: 20/6/1395.
-      گورویچ، جرج، (1352)، درآمدی به جامعه­شناسی حقوقی، ترجمه حسن حبیبی، تهران: انتشارات مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی.
-      لوی برول، هانری، کوویلیه، ارمان، گورویچ، ژرژ و لواسور، ژرژ، (1371)، حقوق و جامعه­شناسی، گزیده و ترجمه مصطفی رحیمی، تهران: سروش.
-      محمدپور، احمد، (1389)، ارزیابی کیفیت در تحقیق کیفی: اصول و راهبردهای اعتباریابی و تعمیم­پذیری، فصلنامه علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی، شماره 48
-      واس، دی.ای.دی، (1388)، پیمایش در تحقیقات اجتماعی، ترجمه هوشنگ نایبی، تهران: نشر نی.
-      هابرماس، یورگن، (1392)، نظریه­ی کنش ارتباطی، ترجمه کمال پولادی، تهران: نشر مرکز.
 
-      Cotterrell, Roger, (2006), Law, Culture and Society, Burlington: ashgate Publishing.
-      Garland, David, (2002), The Culture of Control, Chicago: The University of Chicago Press.
-      Hall, Stuart, Chritcher, Chase, Jefferson, Tony, Ckarke, John, Roberts, Brian, (1982), Policing the crisis, London: The macmillan press LTD.
-      Hawkins, Darnell F.,(1987), Beyond anomalies: rethinking the conflict perspective on race and punishment, Social Forces, V. 65.
-      Hetrogh, Marc,( 2009), Living Law(Reconsidering Eugen Ehrilch, Onati International Series in Law and Society, Portland: Hart Publishing.
-      Guarino-Ghezzi, Susan, Trevino, Javier,(2005), Understanding Crime, Anderson Publishing.
-      Norrie, Alan w., (1991), Law, ideology and punishment, Boston: Kluwer Academic Publisher.
-      Reiman, Jeffrey, (2000), The rich get richer and the poor get prison, Ideology, class and criminal justice, Boston: Allyn & bacon.