بررسی مسائل اجتماعی ایران

بررسی مسائل اجتماعی ایران

بازتولید نابرابری آموزشی در دوران شیوع کرونا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان
2 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان
3 استاد گروه علوم تربیتی ، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان
چکیده
پژوهش حاضر به دنبال روایت مدیران آموزشی مدارس متوسطه از بازتولید نابرابری آموزشی در شرایط همه‌گیری ویروس کرونا است. برابری آموزشی خود را در استفاده مساوی از فرصت­ها و امکانات آموزشی نشان می­دهد، امری که در وضعیت فعلی نظام آموزشی ایران یکی از چالش­های اساسی بشمار می­آید. شیوع ویروس کرونا مدیران آموزشی، معلمان، والدین و دانش‌آموزان را با مسائل عدیده‌ای روبرو نموده است. اما این چالش­ها و مسائل، برای همه به‌صورت یکسان تأثیرگذار نبوده و به‌موازات دسترسی به امکانات آموزشی، دسترسی به فضاهای آموزشی و سرمایه­های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی خانواده­ها متغیر است. این پژوهش، با توجه به نظریات بوردیو، الیچ و کلمن به بحث از نابرابری آموزشی پرداخته و با استفاده از روش تحلیل روایت و مصاحبه عمیق با ٣٠ نفر از مدیران آموزشیِ مدارس متوسطه سطح شهر سنندج، به تحلیل و تبیین چگونگی بازتولید نابرابری آموزشی در شهر سنندج پرداخته است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان از طبقاتی شدن آموزش و بازتولید نابرابری آموزشی در جامعه مورد مطالعه دارد.  این مقوله به‌عنوان مقوله­ی هسته­ای نشان می­دهد، آموزشی که باید به‌عنوان ابزاری برای تحرک اجتماعی، تغییرات مثبت و  دسترسی همه به امکانات و فرصت­ها تلقی شود، بیش‌ازپیش طبقاتی شده است. تمایز اجتماعی و فرهنگی، گرایش به مدارس پولی و غیردولتی، عدم دسترسی همه به آموزش در شرایط کرونا و فقر خانواده­ها و آسیب‌های آموزشی ناشی از آن چهار مقوله­ای هستند که دال بر طبقاتی شدن آموزش دارند. همچنین نتایج نشان می­دهد در شرایط شیوع ویروس کرونا، چالش­های تسلط فضای مجازی بر آموزش و عدم دسترسی همه دانش‌آموزان به آن، کم‌رنگ شدن آموزش و کاهش کارکردهای آموزشی مدارس و فقر خانواده­های مناطق پایین‌شهر و حاشیه سبب ایجاد زمینه­ی نابرابری آموزشی شده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Reproduction of Educational Inequality during the Corona Pandemic

نویسندگان English

nasim Abdolahzadeh 1
keivan bolandhematan 2
naser shirbagi 3
1 PhD Student in Educational Management, Department of Educational Sciences, Faculty of Humanities and Social Sciences, University of Kurdistan
2 Associate Professor, Department of Educational Sciences, Faculty of Humanities and Social Sciences, University of Kurdistan
3 Professor, Department of Educational Sciences, Faculty of Humanities and Social Sciences, University of Kurdistan
چکیده English

   The present study follows the narratives of secondary school principals about the reproduction of educational inequality in the context of the Corona virus pandemic. Educational equality shows itself in the equal use of educational opportunities and facilities, which is one of the main challenges in the current situation of the Iranian educational system. The spread of the coronavirus has posed many challenges for educators, teachers, parents and students. However, these challenges do not affect everyone equally and vary along with access to educational facilities, access to educational spaces, and the social, economic, and cultural capital of families. This study, according to Bourdieu, Elich and Coleman's theories, discusses educational inequality and using the method of narrative analysis and in-depth interviews with 3 high school principals in Sanandaj, analyzes and explains how to reproduce educational inequality in Sanandaj. The results of this study show the classification of education and unequal reproduction of education in the study population. This category, as a core one, shows that education, which should be seen as a tool for social mobility, positive change, and access to opportunities for all, has become increasingly class-based. Social and cultural distinction, inclination towards non-governmental schools, lack of access to education for all in the context of covid19, and the poverty of families and the educational damage caused by those four categories indicate the classification of education. The results also show that in the context of the outbreak of coronavirus, the challenges of cyberspace dominance over education and lack of access to all students, diminished education and reduced educational functions of schools and poverty of families in the slums and suburbs cause The field of educational inequality has been created.

کلیدواژه‌ها English

educational inequality
coronavirus
educational opportunities and facilities
classification of education
Sanandaj City
  • اپل، مایکل دبلیو (١٣٩٥). آیا آموزش می­تواند جامعه را تغییر دهد؟، ترجمه نازنین میرزا بیگی، تهران: انتشارات آگاه.
  • اشتراوس، انسلم و جولیت کوربین (١٣٩٤). مبانی پژوهش کیفی: فنون و مراحل تولید نظریه زمینه‌ای، تهران: نشر نی.
  • ایلیچ، ایوان (۱۳۸۹). مدرسه زدایی از جامعه، ترجمه داور شیخاوندی. تهران، نشر گیسا.
  • بوردیو، پی‌یر (1389). نظریه کنش دلایل عملی و انتخاب عقلانی، ترجمه مرتضی مردی‌ها، انتشارات نقش و نگار.
  • جنکینز، ریچارد (1396). پی‌یر بوردیو، ترجمه لیلا جوافشانی و حسن چاوشیان، نشر نی.
  • حسین زاده، علی حسین و مومبینی، محمدعلی (١٣٩٧)، بررسی نقش سرمایه‌های فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی بر نابرابری آموزشی، مجله­ی علوم تربیتی دانشگاه شهید چمران اهواز، 6 (25)، ٢؛ ۲۳۲-۲۱۳.
  • رأفتی، رضا و شهرکی پور، حسن و ناظم، فتاح (١٣٩٨). شناسایی عوامل و مؤلفه‌های نابرابری­های آموزشی مناطق آموزش‌وپرورش شهر مشهد به‌منظور ارائه الگوی مطلوب، دو فصلنامه مطالعات برنامه­ریزی آموزشی، ٨ (١٥)، ٥٧_٨٠.
  • ربانی، رسول و همکاران (۱۳۸۶). تحلیلی بر نابرابری­های اجتماعی در فرایند تدریس، دانشگاه اصفهان.
  • زارع شاه­آبادی، اکبر و بنیاد، لیلا (١٣٩٣). بررسی مؤثر بر نابرابری آموزشی در بین دانش‌آموزان شهر کازرون، مطالعات جامعه‌شناختی جوانان، ٤ (١٣)، ۶۸- ۳۹.
  • ساخارپولوس، جرج ومورین، وودهال (1373). آموزش و توسعه. تحلیلی از گزینش­های سرمایه‌گذاری؛ مترجمان: پریدخت وحیدی و حمید سهرابی؛ چاپ دوم، تهران: سازمان برنامه‌وبودجه.
  • شُویره، کریستی­ین و فونتن، اولیویه (1385). واژگان بوردیو، ترجمه مرتضی کتبی، تهران: نشر نی.
  • طلوعی، وحید و خالق پناه، کمال (1387). روایت­شناسی و تحلیل روایت، مجله خوانش شماره ٥٢، صص 51-45.
  • غفوری فرد ، م (١٣٩٩). رونق آموزش الکترونیکی در ایران: پتانسیلی که با ویروس کرونا شکوفا شد، مجله آموزش پزشکی ایران، 20 (4) ، 33-34.
  • فلیک، اووه (١٣٨٧). درآمدی بر تحقیق کیفی، ترجمه هادی جلیلی، تهران: نشر نی.
  • کرسول، جان (١٣٩١). پژوهش کیفی، ترجمه­ی حسن دانایی­فرد، تهران: انتشارات صفار.
  • گرنفل، مایکل (1388). مفاهیم کلیدی بوردیو، ترجمه محمدمهدی لبیبی، تهران، نشر افکار.
  • گروه مشاوران یونسکو (۱۳۸۴). فرایند برنامه­ریزی آموزشی. ترجمه فریده مشایخ چاپ شانزدهم، تهران: انتشارات مدرسه.
  • گلمکانی، پروین و هروان، حسین و نوغانی، محسن (1392). تبیین جامعه‌شناختی ادراک عدالت آموزشی در بین دانشجویان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشگاه فردوسی مشهد؛ و ارائه شده در همایش ملی رفاه اجتماعی در برنامه توسعه ششم.
  • محمد پور، احمد (١٣٩٢). روش تحقیق کیفی ضد روش، تهران: نشر جامعه‌شناسان.
  • محمدی ، م. ، کشاورزی ، ف. ، ناصری جهرمی ، ر. ، ناصری جهرمی ، ر. ، حسام پور ، ز. ، میر غفاری ، ف. ، ابراهیمی ش. (١٣٩٩) تجزیه‌وتحلیل تجربیات والدین دانش‌آموزان دبستانی از چالش­های یادگیری الکترونیکی با شبکه‌های اجتماعی در هنگام شیوع ویروس کرونا. تحقیقات آموزشی ، 8 (40) ، 74-101.
  • مسعودی، عصمت (۱۳۸۰). طراحی الگوی دسترسی یکسان به فرصت‌های آموزش علمی کاربردی، رساله دکتری، تهران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تحقیقات و دکتری.
  • میرانی سرگزی، نرگس و حیدری آبروان، محمدجواد و عسکری، مهتاب و خوش خواهش، رؤیا (١٣٩٩)، کرونا و چالش­های آموزش در ایران، دومین همایش روانشناسی، علوم تربیتی، علوم اجتماعی و مشاوره. پاندوا ، ایتالیا.
  • نظری رود بالی، فاطمه (١٣٩٢). مقایسه‌ی مؤلفه‌های نابرابری آموزشی بر اساس مکتب انتقادی با مؤلفه‌های نابرابری آموزشی در نظام آموزشی ایران، پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شیراز، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی.
  • Brezis, E, S, Hellier, J. (2017) "Social mobility at the top and the higher education system", European Journal of Political Economy, S0176-2680(16)30116-1.
  • https://medu.ir/fa?ocode=90580000.
  • Huber, S. G., & Helm, C. (2020). COVID-19 and schooling: evaluation, assessment and accountability in times of crises—reacting quickly to explore key issues for policy, practice and research with the school barometer. Educational Assessment, Evaluation and Accountability, 32(2), 237-270.
  • König, J.,. Jäger-Biela, D., & Glutsch, N. (2020). Adapting to online teaching during COVID-19 school closure: teacher education and teacher competence effects among early career teachers in Germany, European Journal of Teacher Education, 43(4), 608-622.
  • Macris, Vicki, (1998) "The Ideological Conditions of Social Reproduction", Journal for Critical Education Policy Studies, 9(1).
  • Maxwell, joseph, (1992), Understanding and validity in qualitative research, Harvard Education Review, vol.62, No.3.
  • Moisil I. A Model of the Student Behaviour in a Virtual Educational Environment. Int. J. of Computers Communications & Control. 2008; 3(suppl): 108-115.
  • Nash, Roy (2015), Educational Inequality: The Special Case of Pacific Students, Social Policy Journal of New Zealand, Issue 15, pp.69-87.
  • Polat, S & Turkyilmaz, A (2019), Inequality of Education in Turkey: A Comparison of Demographic Groups, Turkish Studies, November 1, 2019.
  • A & Meschi. E (2010). The Determinants of Non-Cognitive and Cognitive Schooling Outcomes. Report to the Department of Children, Schools and Families. CEE Special Report 004.